ทารกเกือบทุกคนมีรูปร่างลักษณะใบหน้าค่อนข้างกลม คอสั้น แขน ขาสั้น ศีรษะทารกโตกว่าเมื่อเทียบกับลำตัว เมื่อเติบโตขึ้นรูปร่างและส่วนต่าง ๆ ของร่างกายก็จะเปลี่ยนแปลงไปตามพันธุกรรมของพ่อแม่และการเลี้ยงดูที่เหมาะสมของพ่อแม่ หากหยิบยกส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกายที่คุณพ่อคุณแม่มักให้ความสำคัญและระมัดระวังอย่างมากคงจะหนีไม่พ้นเรื่องของศีรษะทารก ซึ่งแค่ศีรษะอย่างเดียวก็มีเรื่องราวน่ารู้มากมาย

กะโหลกศีรษะ

ประกอบด้วยกระดูกเป็นแผ่น ๆ ต่อกัน กระหม่อมบริเวณส่วนหน้าที่เปิดอยู่เรียกว่า กระหม่อมหน้าเป็นตำแหน่งที่กระดูก 4 ชิ้น มาประสานกันจะเหลือช่องตรงกลางเอาไว้และมีเยื่อบาง ๆ ปิดอยู่เพื่อป้องกันการกระทบกระเทือนต่อสมอง ส่วนกระหม่อมหลังมีขนาดเล็กกว่าอยู่บริเวณท้ายทอยด้านหลังศีรษะเด็ก

ลองสังเกตดูจะเห็นว่ากระหม่อมของลูกเต้นตุ๊บ ๆ ตามจังหวะชีพจรหรือถ้าคลำดูเบา ๆ จะรู้สึกนุ่ม ๆ เรียบ ๆ ก็ไม่ต้องวิตกหรือตกใจเพราะถือว่าปกติค่ะ


กระหม่อมสำคัญอย่างไร

กระหม่อมส่วนหน้าจะปิดเมื่ออายุประมาณ 1 ปีครึ่ง ส่วนกระหม่อมหลังปิดเมื่ออายุประมาณ 6 เดือน เร็วกว่ากระหม่อมหน้าแต่หากกระหม่อมมีการปิดช้าหรือปิดเร็วก็อาจมีผลต่อตัวเด็ก

เนื่องจากภายในกะโหลกศีรษะประกอบด้วยสมองถ้ากระหม่อมปิดเร็วเกินไปจะทำให้สมองเจริญเติบโตและขยายไม่เต็มที่ แต่ถ้าหากกระหม่อมปิดช้ากว่ากำหนดมักพบได้ในกรณีที่มีน้ำในสมองหรือโรคทางต่อมไร้ท่อเกิดจากการทำงานของต่อมธัยรอยด์บกพร่องแต่กำเนิดก็มีผลต่อพัฒนาการของเด็กเช่นกัน

ระหว่างที่กระหม่อมศีรษะยังไม่ปิด (ก่อนขวบครึ่ง) สิ่งที่ต้องระมัดระวัง คือ เรื่องอุบัติเหตุการกระทบกระเทือน ไม่ควรไปกดไปวุ่นวายทำอะไรกับกระหม่อมของลูก แต่ก็สามารถสังเกตสิ่งผิดปกติจากศีรษะลูก เช่น เวลาลูกไม่สบาย ท้องเสีย กระหม่อมจะบุ๋มเห็นเป็นแอ่ง ลักษณะเช่นนี้บ่งบอกได้ว่า เกิดภาวะขาดน้ำ หรือถ้ากระหม่อมโป่งนูนขึ้น ก็พบได้ในกรณีที่มีเลือดออกในสมองหรือเกิดการติดเชื้อในสมองต้องไปพบคุณหมอทันที


เส้นรอบศีรษะ

นอกจากการชั่งน้ำหนักวัดส่วนสูงแล้วการวัดเส้นรอบศีรษะ ก็เพื่อดูการเจริญเติบโตของสมองทั้งนี้คุณหมอจะทำการวัดเส้นรอบศีรษะ น้ำหนัก และความยาวแต่ละครั้ง เมื่อคุณแม่พาลูกน้อยมารับวัคซีน และตรวจสุขภาพ

เด็กแรกเกิดจะมีเส้นรอบศีรษะยาวประมาณ 35 เซนติเมตร และเมื่ออายุครบ 1 ปี เส้นรอบศีรษะจะยาวประมาณ 46 เซนติเมตร (ความยาวเส้นรอบศีรษะอาจมีค่าบวกลบได้ไม่เกิน 2 เซนติเมตร) หากรอบศีรษะมีความยาวเกินเกณฑ์ปกติบวกกับกระหม่อมหน้าที่ยังไม่ปิด (สมองมีขนาดใหญ่) พ่อแม่ควรพาเด็กมาพบคุณหมอ เพื่ออัลตร้าชาวนด์ เช็คว่าเกิดจากการผลิตน้ำในสมองมากเกินไปหรือการอุดตันของทางออกของน้ำในสมองทำให้มีน้ำในสมองหรือไม่


รูปร่างศีรษะ

เด็กแต่ละคนมีรูปร่างศีรษะแตกต่างกันบางคนหัวกลมสวยหรือรูปทรงดูยาวก็มีให้เห็นเป็นความแตกต่างที่มีผลมาจากการคลอดหากคลอดแบบธรรมชาติ โดยผ่านทางช่องคลอดเชิงกรานเด็กจะเอาศีรษะออกเป็นส่วนใหญ่ศีรษะจะสามารถยืดหดได้ขณะที่ไหล่และทรวงอกผ่านช่องคลอดที่แคบ เมื่อคลอดใหม่ ๆ ทำให้ศีรษะเด็กมีรูปร่างยาวไปทางท้ายทอยและบางคราวหนังศีรษะบริเวณนั้นจะบวมมีสีเขียวคล้ำ จากการกดทับของปากมดลูกพอผ่านไปสักระยะ ศีรษะก็จะเข้ารูปเข้าร่างได้เอง แต่ถ้าผ่าตัดคลอดรูปร่างศีรษะเด็กจะมีลักษณะกลมสวย เพราะไม่ต้องผ่านกระบวนการที่ว่ามานั่นเอง

จึงไม่มีความจำเป็นใด ๆ ที่คุณแม่จะต้องเป็นกังวลกับเรื่องรูปร่างศีรษะของลูก เมื่อเห็นว่าแตกต่างจากเด็กคนอื่น ๆ แต่เรื่องที่มีผลต่อรูปร่างศีรษะของเด็กก็คือ ที่นอนซึ่งควรมีลักษณะที่ไม่แข็งหรืออ่อนนุ่มจนเกินไป เพื่อไม่ให้เป็นอันตรายกับตัวเด็ก

สิ่งสำคัญที่สุด คือการที่ลูกนอนหลับสบายอย่างปลอดภัยค่ะส่วนท่านอนท่าไหนดีนั้น แนะนำว่า นอนหงายดีกว่าป้องกันการหายใจไม่ออก แต่หากกลัวว่าหัวจะไม่ทุยไม่สวยพอก็อาจจับให้ลูกนอนตะแคงซ้าย ขวาสลับสับเปลี่ยนกันก็ได้เช่นกัน

ไขที่ศีรษะ

ไขที่ว่า หากมีลักษณะคล้ายสะเก็ดแห้ง ๆ ที่ติดมาตอนคลอดเป็นไม่มากก่อนสระผมคุณแม่อาจใช้น้ำมันมะกอกลูบศีรษะลูก เพื่อให้ไขที่ติดอยู่นิ่มและหลุดออกไป หากเห็นว่าสะเก็ดที่ศีรษะ เป็น ๆ หาย ๆ คุณแม่ต้องระวัง เพราะเป็นไปได้ว่า ศีรษะลูกแพ้แชมพูที่ใช้ หรือเกิดภาวะการแพ้นมวัว แต่ทั้งนี้การแพ้นมวัวอาจต้องดูประกอบว่า ลูกน้อยมีผื่นที่ผิวหนังตรงอื่นด้วยหรือไม่บางรายมีคราบติดแน่นมาก นานเป็นเดือนก็ไม่หลุด หากไม่แน่ใจกับอาการที่เกิดขึ้นคุณแม่ควรพาลูกไปพบคุณหมอ เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริงของปัญหา


เส้นผม

เส้นผมของเด็กก็เหมือนเส้นผมของผู้ใหญ่เรา ๆ นี่แหละค่ะ มีลักษณะที่แตกต่างกันไปแต่ละคนแต่ก็มีพ่อแม่บางส่วน ที่กังขากับเรื่องเส้นผมบนศีรษะของลูกอยู่ไม่น้อยเหมือนกัน


ผมร่วง

อาจเคยได้ยินได้ฟังมาว่า เป็นเพราะผ้าอ้อมกัดด้วยความเข้าใจของผู้ใหญ่สมัยก่อนที่ว่า บริเวณที่ผมหลุดร่วงเกิดขึ้นเฉพาะบริเวณที่ถูกเสียดสีตามรอยการนอนทับ เช่น ที่นอน ผ้าปู ทำให้เห็นเด่นชัดได้มากขึ้นความจริงแล้ว ในช่วง 3-4 เดือนแรกเด็กเล็กก็ผมหลุดร่วงได้ค่ะ ที่เป็นเช่นนี้เพราะการเปลี่ยนแปลงระดับฮอร์โมนในร่างกาย เซลล์ผมมีการผลัดเปลี่ยนเพื่อสร้างตัวเองขึ้นมาใหม่นั่นเอง

มีข้อสังเกตว่า หลัง 6 เดือนไปแล้ว ผมของลูกยังหลุดร่วงอยู่ก็ต้องดูสาเหตุกันว่าเป็นเพราะแชมพูที่ลูกใช้ หรือสาเหตุอื่น ๆ ที่เป็นตัวแปร


ผมน้อยผมบาง

เส้นผมของเด็กแต่ละคนอาจแตกต่างกันไปไม่ว่าผมหนา ผมบางหรือผมน้อย แต่ไม่ว่าผมของลูกน้อยจะเป็นเช่นไร สิ่งที่คุณแม่ควรใส่ใจให้ความสำคัญ คือ การดูแลทำความสะอาดมากกว่า

สำหรับประเพณีที่มีมาแต่ก่อนความเชื่อเรื่องการโกนผมไฟ คงแล้วแต่ความสะดวก การตัดสินใจของคุณแม่แต่ละครอบครัวเพราะการโกนผมไฟไม่มีผลเกี่ยวกับเส้นผมของลูกแต่อย่างใด


ขอขอบคุณข้อมูลจาก
mother&care

(ศรีษะทารก)(กะโหลกศีรษะ)2010

คุณเคยได้ยินคำว่า ?แพ้นม? กันบ้างไหมค่ะ ซึ่งก็คือ การที่ลูกน้อยแพ้โปรตีนในน้ำนมวัวนั่นเอง อย่างไรก็ตามอาการแพ้โปรตีนนมวัวส่วนใหญ่เป็นภาวะเพียงชั่วคราว อาการจะหายได้หากลูกน้อยได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม

ทำไมถึงแพ้

การได้รับนมผสมหรืออาหารอื่น ๆ ที่ต่างจากนมแม่ที่เป็นโปรตีนแปลกปลอมอาจเสี่ยงต่อการเกิดการแพ้อาหาร เนื่องจากโปรตีนแปลกปลอมเหล่านี้ไม่ถูกย่อยหรือทำลาย โดยเฉพาะเด็กวัย 4-6 เดือนแรก ที่เยื่อบุทางเดินอาหารระบบภูมิคุ้มกัน และระบบน้ำย่อยต่าง ๆ ยังไม่แข็งแรงโปรตีนดังกล่าวจึงเข้าสู่ร่างกายได้มากเป็นเหตุให้เด็กเล็ก ๆ เกิดอาการแพ้โปรตีนนมวัวได้ง่าย

รู้ได้อย่างไรว่าแพ้

การแพ้โปรตีนนมวัว เป็นโรคที่วินิจฉัยได้ยากเนื่องจากช่วงแรกที่ดื่มยังไม่แสดงอาการใด ๆ ออกมาพอดื่มไปได้สักระยะจึงแสดงอาการ ทำให้พ่อแม่เข้าใจว่าเป็นโรคธรรมดาในเด็ก เพราะมีผื่นขึ้นตามใบหน้าเป็นลมพิษ ปากบวม บางครั้งถ่ายเป็นเลือดปนมูกท้องเสียเรื้อรังหรือหวัดเรื้อรัง ในที่สุดลูกจึงป่วยโดยไม่จำเป็น ดังนั้น จำเป็นต้องอาศัยการสังเกตอาการอย่างใกล้ชิดและหากไม่แน่ใจกับอาการที่เกิดขึ้นก็ควรปรึกษาคุณหมอเพื่อทำการหาสาเหตุที่แท้จริ

แบบไหนเข้าข่าย...แพ้!

อาการแพ้ของเด็กแต่ละคนอาจแสดงออกมาไม่เหมือนกันขึ้นอยู่กับว่าในร่างกายของลูก ระบบไหนที่ไวต่อสารก่อภูมิแพ้โดยเฉพาะเด็กคนไหนที่แพ้ง่ายมักมีประวัติพ่อแม่หรือคนในครอบครัวเป็นภูมิแพ้อยู่แล้ว (ไม่จำเป็นที่พ่อแม่ต้องเป็นคนที่แพ้อาหารอาจจะเป็นโรคภูมิแพ้อย่างอื่น)

อาการแพ้ที่พบบ่อยที่สุดในเด็กเล็ก คือ ผื่นภูมิแพ้ส่วนใหญ่จะเกิดบริเวณใบหน้าก่อนเป็นเม็ดเล็ก ๆ ที่ใบหน้าตามศีรษะ หน้าผาก บางคนมีแค่ช่วงเดียวก็หายไปกลับมาเป็นใหม่ นอกจากบริเวณใบหน้าแล้วอาจมีผื่นขึ้นที่ด้านนอกแขน ข้อศอก ข้อมือ หรือตามลำตัว ซึ่งเกิดขึ้นจากการอักเสบของผิวหนัง ถ้าเป็นมากก็มีน้ำเหลืองเยิ้มออกมาในเด็กที่โตขึ้นมาหน่อย ผื่นแพ้จะไม่ขึ้นที่หน้าแล้วจะขึ้นตามบริเวณที่มีรอยย่น เช่น คอ ข้อพับ ข้อศอก หลังเข่า

การแพ้โปรตีนนมวัวไม่ได้ออกผื่นอย่างเดียวบางคนท้องเสียถ่ายเป็นมูกเลือด ในกรณีที่เป็นมากหรือหลังกินนมแล้วอาเจียนทุกครั้งร้องงอแงผิดปกติก็เป็นข้อบ่งชี้อาการที่ต้องสงสัยไว้ก่อน อีกระบบคือ ระบบทางเดินหายใจพ่อแม่บางคนเข้าใจผิดคิดว่าลูกแพ้อากาศหรือเป็นหวัด เพราะลูกมีน้ำมูกไหลเรื้อรังมีอาการหอบคล้ายหืดเด็กจะเหนื่อย หายใจเร็ว หน้าอกกระเพื่อม ถ้าเป็นมาก ๆ ก็ตัวเขียว เวลาหายใจก็มีเสียงวี้ด ๆ เกิดจากหลอดลมตีบเดิมทีเวลาหายใจเข้า ออกก็ทำได้เต็มที่ แต่พอหลอดลมตีบออกซิเจนเข้าไปไม่พอ เด็กก็จะพยายามหายใจให้เร็วขึ้นแล้วหลอดลมซึ่งมีรูเล็กก็ทำให้เกิดเสียงเวลาหายใจได้

เด็กเล็กที่แพ้โปรตีนนมวัวอาการที่แสดงอาจไม่แน่เสมอไปว่าจะปรากฏให้เห็นเมื่อไหร่ อาจเกิดอย่างรวดเร็วภายใน 1 ชั่วโมงหลังการกินนมวัว แต่บางครั้งอาการก็เกิดหลังจากการกินนมวัวภายใน 48 ชั่วโมง อาการแพ้นมวัว จะดีขึ้นอย่างชัดเจนเมื่อลูกโตขึ้นหากได้รับการรักษาที่เหมาะสม

สิ่งสำคัญในการดูแลเด็กเล็ก คือ การหลีกเลี่ยงจากสิ่งที่แพ้และกินนมแม่ให้นานที่สุด เพื่อจะช่วยการป้องกันลดอาการแพ้โปรตีนนมวัวแต่ก็มีส่วนน้อยเท่านั้นที่พบว่า เด็กที่กินนมแม่อยู่ดี ๆ ก็มีโอกาสแพ้โปรตีนนมวัวนั่นเป็นเพราะแม่ดื่มนมโปรตีนที่อยู่ในนมวัวผ่านมาทางน้ำนมแม่


ขอขอบคุณข้อมูลจาก
mother&care

(ลูกน้อย)(น้ำนมวัว)(แพ้นม)2010

อุบัติเหตุเกิดขึ้นได้ทุกเวลาไม่เว้นแม่แต่ลูกน้อยเล็ก ๆ ของเรา แล้วยิ่งถ้าโดนน้ำร้อนลวกด้วยจะทำอย่างไรดีวันนี้ได้หาข้อมูลและวิธีในการปฐมพยาบาลเพื่อบรรเทาอาการของลูกน้อยในเบื้องต้นมาฝากค่ะ

ความรุนแรง 3 ระดับ กับผิวลูก

ชั้นหนังกำพร้า

เป็นผิวบาง ๆ ชั้นนอกสุด อาการบาดเจ็บในชั้นนี้เกิดจากระดับความร้อนที่ไม่สูงนัก และสัมผัสผิวในช่วงเวลาไม่นาน จะมีอาการบวมแดงเล็กน้อย แสบ ๆ บริเวณที่ถูกลวก จะหายได้เร็วและไม่มีแผลเป็น

ชั้นหนังแท้

มีต่อมไขมัน ต่อมเหงื่อ รากผมและขนส่วนใหญ่ความรุนแรงจากน้ำร้อนลวกมักไม่เกินขั้นนี้ ซึ่งนอกจากอาการบวมแดงที่เกิดขึ้นแล้ว ผิวที่โดนความร้อนอาจขยายตัวพองมีน้ำใส ๆ อยู่ข้างในได้ด้วย เป็นปฏิกิริยาลดความร้อนอัตโนมัติของร่างกาย ซึ่งผิวหนังอาจลายและบวม อาการปวดจะรุนแรงมากกว่าชั้นแรกหายยากกว่าและเกิดแผลเป็นได้

ชั้นใต้ผิวหนัง

หากมีความร้อนสูงอย่างน้ำมันเดือด ๆ หรือไฟมาสัมผัสผิวหนังเป็นเวลานานก็อาจจะทำให้ถูกทำลายถึงชั้นนี้ได้ ซึ่งถือเป็นความรุนแรงที่สุด เพราะมีกล้ามเนื้อ เส้นประสาท เส้นเลือด และกระดูกอยู่บริเวณนี้ อาจเจ็บปวดมาก หรือไม่รู้สึกอะไรเลยหากเส้นประสาทถูกทำลายจนหมดและเป็นแผลเป็นอย่างแน่นอน

วิธีปฐมพยาบาล

1. ขจัดแหล่งความร้อน เช่น ถอดเสื้อที่เปียกน้ำร้อนไม่ให้ความร้อนสัมผัสกับผิวเป็นเวลานาน ถอดเครื่องประดับบริเวณนั้นออก เพื่อป้องกันการแน่นคับหลังผิวหนังเกิดอาการพองตัวขึ้น

2. ลดอุณหภูมิของผิวที่โดนความร้อนด้วยความเย็น เช่น ราดน้ำเย็น เอาน้ำเย็นใส่ถุงมาประคบจะช่วยลดอาการพองน้ำได้ ห้าม! นำน้ำปลา ยาสีฟัน หรืออาหารในตู้เย็นมาประคบ เพราะจะทำให้แผลเกิดการติดเชื้อได้

3. ทำความสะอาดแผล ด้วยน้ำสบู่อ่อน ๆ แล้วล้างให้สะอาดไม่ควรเจาะแผลที่พองให้แตก เพราะอาจทำให้ติดเชื้อได้ง่ายขึ้น

4. สมานแผล ด้วยยาสำหรับรักษาแผลน้ำร้อนลวก หรือใช้ว่านหางจระเข้ล้างสะอาดปิดแผลจะช่วยบรรเทาอาการได้

อาการอย่างนี้ไม่ดีแน่

ไม่วางภาชนะใส่ของร้อน เช่น กระติกน้ำร้อน ถ้วยกาแฟขวดนมใส่น้ำร้อน ฯลฯ ไว้ใกล้มือเด็ก ควรปิดภาชนะให้แน่นหนาทุกครั้ง ระวังลูกดึงชายผ้าปูโต๊ะอาหารที่อาจมีชามแกงร้อน ๆ หล่นลงมาลวกตัวลูกได้

อาจให้ลองแตะน้ำอุ่น ๆ เพื่อสอนให้ลูกรู้จักว่าความร้อนเป็นอย่างไร


ขอขอบคุณข้อมูลจาก
mother&care

(ลูกน้อย)(น้ำร้อนลวก)2010